Szkolenia internetowe dla dietetyków Paleta Diet

Blog

Mgr Małgorzata Waleriańczyk – Łyżniak
Wpływ stanu odżywienia organizmu na płodność

Niepłodność to stan, w którym pomimo rocznego współżycia wynoszącego 3-4 stosunki tygodniowo, przy braku jakichkolwiek środków antykoncepcyjnych, zachodzi niemożność zajścia w ciążę.

Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że problem ten dotyczy 13-15% par. Ma to związek z wieloma czynnikami związanymi z trybem życia, tj. środowisko pracy oraz społeczne, pośpiech, stres czy uwarunkowania genetyczne. W coraz większym stopniu jednak wpływ na płodność ma stan odżywienia organizmu, z którym związana jest masa ciała. Płodności nie sprzyjają zarówno jej niedobór jak i nadmiar kilogramów.

Szczególnie istotna w przypadku problemów z zajściem w ciążę jest nadwaga i otyłość.

Powoduje ona trzykrotnie większe ryzyko zaburzeń płodności. U pań z BMI powyżej 30 kg/m2 istnieje dwa razy większe prawdopodobieństwo wystąpienia problemów z owulacją a tym samym poczęciem dziecka w porównaniu z kobietami o prawidłowej masie ciała.

Dlaczego tak się dzieje?

Bardzo ważną rolę w procesie rozrodczości odgrywają hormony. Ich zaburzenia wynikające z nadwagi związane są ze zmniejszeniem płodności.

Hiperinsulinemia i insulinooporność

Najczęstszą przyczyną problemów z zajściem w ciążę u kobiet ze zbyt dużą masa ciała są hiperinsulinemia i insulinooporność. Wysoki poziom tego hormonu przyczynia się do zwiększonej syntezy i wydzielania androgenów powodując zmniejszenie syntezy białka SHBG. W efekcie następuje nieprawidłowy wzrost pęcherzyków jajnikowych, zaburzenie czynności jajników, mniejsza częstość owulacji. Wszystko to prowadzi do niepłodności.

Leptyna

Kolejnym hormonem, który ma swój udział w regulacji procesu płodności jest leptyna. Jej stężenie jest proporcjonalne do ilości tkanki tłuszczowej w organizmie. Zaburzenia syntezy leptyny powodują większe łaknienie, którego nie hamuje spożycie pokarmu. Skutkiem takiej sytuacji najczęściej jest otyłość wraz z występującą insulinoopornością i zaburzeniami płodności. Podwyższone wartości leptyny u kobiet z nadmierną masą ciała hamują syntezę hormonów steroidowych, co wpływa na funkcjonowanie jajników i powoduje zakłócenie cyklu miesięcznego oraz problemy z poczęciem.

Grelina

Jest to hormon, który reguluje łaknienie i także ma związek z płodnością organizmu. Istnieje zależność między stężeniem tego związku a masą ciała. Głodzenie jest bodźcem do wydzielania greliny, dlatego osoby otyłe mają niski jej poziom. Niedobory te skutkować mogą zaburzeniami prawidłowego rozwoju macicy i zapewnienia odpowiednich warunków do rozwoju w niej zarodka. Badania pokazują także, że spadkowi poziomu greliny towarzyszy wzrost stężenie androgenów w surowicy.

Estrogeny

Zwiększona ich sekrecja mająca miejsce u pań z otyłością związana jest z wydzielaniem hormonu luteinizującego i większym stosunkiem tego związku do folikulotropiny. Wpływa to negatywnie na wzrost pęcherzyków jajnikowych.

Sposób żywienia

Na podstawie informacji o zaburzeniach hormonalnych wynikających z nieprawidłowej masy ciała można wnioskować, że zdrowe nawyki żywieniowe a tym samym dbałość o prawidłową masę ciała oraz urozmaiconą dietę, bogatą we wszystkie składniki odżywcze a także włączenie aktywności fizycznej zmniejszają prawdopodobieństwo problemów z zajściem w ciążę. Potwierdzają to również badania, które pokazują, że dieta ubogoenergetyczna a tym samym spadek masy ciała do wartości prawidłowych i wprowadzenie aktywności fizycznej powodują regulację cyklu miesiączkowego, przywrócenie owulacji, zajście w ciążę oraz zmniejszenie ryzyka poronień.

Autor:

Mgr Małgorzata Waleriańczyk – Łyżniak

Przeczytaj kolejne artykuły naszego eksperta