Szkolenia internetowe dla dietetyków Paleta Diet

Blog

mgr Donata Krawczyk
Zespół jelita drażliwego IBS- co musisz wiedzieć

Zespół jelita drażliwego to przewlekła choroba, w której bóle brzucha mają związek ze zmianą częstości wypróżnień i/lub konsystencji stolców. Bóle mają charakter nawracający. Przyczyna choroby jest złożona i nie do końca wyjaśniona, a na patogenezę IBS składa się wiele czynników. Bardzo istotną rolę odgrywają zaburzenia na drodze jelitowo-mózgowej

Najważniejszym elementem są zaburzenia mikrobioty jelitowej, które wpływają na pozostałe mechanizmy (m.in. neurogenne, endokrynne, odpornościowe). Mechanizmy te mogą być modyfikowane przez mikrobiotę jelitową. Co to właściwie jest mikrobiota? Jest to swego rodzaju osobny organizm, złożony z różnorodnych drobnoustrojów zasiedlających organizm człowieka, głównie przewód pokarmowy. Homeostaza, czyli równowaga jakościowa i ilościowa w obrębie mikrobioty jest niezmiernie ważna dla utrzymania zdrowia. Niestety jej zaburzenie- dysbioza ogrywa niebagatelną rolę w patogenezie IBS.

Chorzy odczuwają dolegliwości po spożyciu posiłku, występują u nich zmiany z częstością wypróżnień, konsystencji stolca, czy problemy z defekacją. Do innych objawów IBS, którzy zgłaszają pacjenci należą: bóle głowy, mięśni, znużenie, zaburzenia snu, zaburzenia psychiczne, seksualne, zmęczenie, niepokój. U większości pacjentów te objawy mogą nakładać się z dyspepsją czynnościową. Terminem tym oznacza się zespół objawów polegających na występowaniu więcej niż jednej z następujących dolegliwości: poposiłkowego uczucia pełności, wczesnego uczucia sytości, bólu lub uczucia pieczenia w nadbrzuszu. U pacjentów z IBS, często wyróżnia się zespół rozrostu bakteryjnego tzw. SIBO (ang. small intestinal bacterial overgrowth), które również jest przejawem dysbiozy przewodu pokarmowego . W zależności od badanej populacji SIBO może występować u 30–85% osób z IBS.

Jakie są elementy leczenia pacjentów z IBS?
  1. Bardzo istotna jest dobra relacja pomiędzy pacjentem, a lekarzem i wzajemne zaufanie. Pacjenci doceniają, gdy lekarz nie bagatelizuje objawów, poświęca im czas i spokojnie ustala plan działania.
  2. Kolejnym bardzo ważnym elementem jest przekonanie pacjenta do zmiany stylu życia. Wprowadzenie aktywności fizycznej- z początku mogą to być regularne spacery oraz zadbanie o odpowiednią ilość snu
  3. Zmiana nawyków żywieniowych, przede wszystkim unikanie produktów i substancji nasilających objawy: palenie papierosów, alkohol, spożywanie żywności bogatej w konserwanty: fast foody, słodkie napoje gazowane. Regularne spożywanie posiłków i picie dużej ilości wody.
  4. Stosowanie technik relaksacyjnych, w miarę możliwości unikanie sytuacji stresowych
Modyfikacje dietetyczne przy zespole jelita drażliwego:
  • W postaci zaparciowej należy stosować błonnik rozpuszczalny (babka plesznik)
  • Ograniczenie pokarmów bogatych w FODMAP( ang. fermentable oligosaccharides, disaccharides, monosaccharides and polyols) słabo wchłanialne, łatwo fermentujące krótkołańcuchowe węglowodany i poliole. Należą do nich m.in. mleko, nabiał, pszenica, czerwone mięso, jabłka, gruszki, arbuz, kapusta, brukselka, kalafior, czosnek, fasola, brokuły, cebula, śliwki, mannitol, sorbitol, ksylitol, kofeina.
  • Bardzo dużo pacjentów z IBS ma nietolerancję laktozy, z tego względu nie jest w stanie trawić mleka i produktów mlecznych. Zaleca się wtedy dietę bezmleczną, lub z ograniczeniem produktów zawierających mleko krowie. Istotna jest samoobserwacja. Natomiast nie jest konieczne stosowanie diety bezglutenowej.
  • W celu poprawy funkcjonowania mikroflory jelitowej zaleca się stosowanie probiotyków, żywych drobnoustrojów, które stosowane w odpowiednich ilościach wpływają na poprawę zdrowia i lepsze samopoczucie.

Podsumowując, nie jest znana konkretna przyczyna występowania IBS, nie ma możliwości całkowitego wyleczenia, a objawy często wracają. Jednak w celu zmniejszenia dolegliwości zalecane jest stosowanie w/w modyfikacji dietetycznych oraz współpraca z lekarzem.

Adrych K. Zespół jelita drażliwego w świetle najnowszych wytycznych. Forum Medycyny Rodzinnej 2018, tom 12, nr 6, 224–233

Autor:

mgr Donata Krawczyk

Przeczytaj kolejne artykuły naszego eksperta