Szkolenia internetowe dla dietetyków Paleta Diet

Blog

mgr Donata Krawczyk
Wpływ prawidłowej diety na zdrowie psychiczne

W Polsce w latach 2011-2014 liczba chorych na zaburzenia psychiczne wzrosła o 150 tysięcy, osiągając sumę ok. 1,2 mln pacjentów. Zgodnie z przewidywaniami, liczba osób leczonych na zaburzenia psychiczne będzie rosnąć w czasie najbliższych dekad. Leczenie psychofarmakologiczne nie zawsze jest w pełni efektywne. W ostatnim czasie zwiększyła się liczba badań dotyczących wpływu żywienia na kondycję osób z zaburzeniami psychicznymi.

Ciągły rozwój kulturowy, społeczny, technologiczny, życie w stresie, pogoń za różnymi wzorcami, wiąże się również z brakiem czasu i ukształtowaniem się złych nawyków żywieniowych. Zwiększona podaż wysokokalorycznych posiłków, przetworzonych, ubogich w składniki odżywcze, witaminy i błonnik skutkuje oddziaływaniem na zdrowie psychiczne i zwiększeniem występowania chorób cywilizacyjnych takich jak nadwaga, otyłość czy choroby sercowo naczyniowe.

Obecnie spożywamy duże ilości jedzenia, nie patrzymy na jakość. Kalorie rosną, a mimo to mamy niedobór składników odżywczych.

W naszej diecie brakuje witamin z grupy B, magnezu, cynku- tych mikro i makroelementów, które stanowią kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego. Warto też zwrócić uwagę, że często oprócz złego sposobu żywienia, występuje palenie tytoniu, alkohol i znikoma aktywność fizyczna lub jej całkowity brak.

Żywienie a kondycja psychiczna

Mózg do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje energii, składników odżywczych, aminokwasów, zdrowych tłuszczy.

Istnieją badania, które określają skuteczność zmiany sposobu żywienia jako formę leczenia depresji.

Odpowiednio dobrana suplementacja, może również korzystnie wpływać na leczenie zaburzeń psychicznych. Składniki odżywcze, które mają wpływ na prawidłowy rozwój układu nerwowego to m.in. N-acetylocysteina, witaminy z grupy B, witamina D, cynk oraz nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3. N-acetylocysteina, wpływała korzystnie na terapię schizofrenii czy zaburzeń dwubiegunowych afektywnych. Dodatkowo związek ten, wykazuje działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Niedobór cynku jest z kolei silnie powiązany z objawami depresji. Wkomponowanie tego pierwiastka do codziennego menu będzie stabilizowało nastrój. Ponadto cynk odpowiada za aktywność cytokin, a także ma wpływ na procesy neurogenezy przez kontrolę stężenia neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego.

Niedobór witaminy D oraz witaminy B9 (kwasu foliowego), wiąże się ze zwiększonym wystąpieniem objawów depresyjnych.

Mikrobiota jelitowa a stan psychiczny

Mikrobiota jelitowa składa się z kilku tysięcy mikroorganizmów. Jest to złożony ekosystem przewyższający liczbę genów genomu człowieka! Istnieje oś jelitowo-mózgowa, która wykazuje związek w funkcjonowaniu przewodu pokarmowego, a jego oddziaływaniem na układ nerwowy. Efekt działania probiotyków na kondycję psychiczną jest powiązany z przepływem informacji za pomocą nerwu błędnego.

Ponadto mikrobiota bierze udział, w prawidłowym rozwoju układu immunologicznego, oraz produkuje m.in. kwas masłowy, serotoninę, dopaminę, które oddziałują na pracę układu nerwowego.

Dlatego tak ważne jest zadbanie o jelita. Warto zwrócić uwagę na podaż probiotyków – żywych kultur bakterii występujących w produktach kiszonych czy sfermentowanych produktach mlecznych, które będą oddziaływać pozytywnie na funkcjonowanie mikroflory jelitowej. Bardzo istotne jest także działanie prebiotyków- czyli niestrawionych składników żywności (inulina, fruktooligosacharydy). Ich fermentacja wpływa na wzrost bakterii w jelitach, a także hamowanie rozrostu patogennych bakterii.

Powiązanie żywienia ze zdrowiem psychicznym ukształtowało rozwijającą się gałąź psychiatrii- nutripsychiatrię. Zmiana stylu życia, intensywny tryb pracy, ewolucja przemysłu żywieniowego. Te wszystkie czynniki mają wpływ na stan psychiczny wielu osób. Dlatego ważne jest, aby zostały prowadzone dalsze badania, które pomogą zgłębić wiedzę w tej tematyce. Dzięki temu w przyszłości mogą zostać wdrożone odpowiednie zalecenia dietetyczne, które będą działały korzystnie na poprawę kondycji psychicznej u wielu osób.

 

Bibliografia:
Szczygieł K, Samochowiec J. Wpływ żywienia na zdrowie psychiczne w opinii psychiatry. Psychiatria 2019, tom 16, nr 3, 146–153

Berk M, Malhi GS, Gray LJ, et al. The promise of N-acetylcysteine in neuropsychiatry. Trends Pharmacol Sci. 2013; 34(3): 167–177, doi: 10.1016/j.tips.2013.01.001, indexed in Pubmed: 23369637.

Eyles DW, Burne THJ, McGrath JJ. Vitamin D, effects on brain de­velopment, adult brain function and the links between low levels of vitamin D and neuropsychiatric disease. Front Neuroendocrinol. 2013; 34(1): 47–64, doi: 10.1016/j.yfrne.2012.07.001, indexed in Pubmed: 22796576.

Forsythe P, Bienenstock J, Kunze WA. Vagal pathways for micro­biome-brain-gut axis communication. Adv Exp Med Biol. 2014; 817: 115–133, doi: 10.1007/978-1-4939-0897-4_5, indexed in Pubmed: 24997031.

Autor:

mgr Donata Krawczyk

Przeczytaj kolejne artykuły naszego eksperta