Szkolenia internetowe dla dietetyków Paleta Diet

Blog

mgr Donata Krawczyk
Choroba Leśniowskiego Crohna- sposób żywienia pacjenta

Choroba Leśniowskiego-Crohna (ChLC), jak również wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) zalicza się do grupy nieswoistych zapaleń jelit (NZJ).

Zaostrzenie i nasilenie objawów choroby jest indywidualną kwestią u każdego pacjenta. Wtedy mogą pojawić się wodniste biegunki, bóle brzucha, utrata masy ciała oraz objawy spoza przewodu pokarmowego, np. podwyższona temperatura ciała.

NZJ występują u osób młodych pomiędzy 20 a 40 rokiem życia. ChLC i WZJG występują przede wszystkim w wysoko rozwiniętych krajach Europy Zachodniej i Ameryki Północnej.

Choroba Leśniowskiego-Crohna jest chorobą przewlekłą powodującą przeważnie zapalenie, mogące obejmować każdy odcinek przewodu pokarmowego- od jamy ustnej aż do odbytu. Najczęstszym miejscem dotkniętym chorobą jest dystalny odcinek jelita krętego (40–50% wszystkich przypadków). Etiopatogeneza ChLC obejmuje wiele czynników, w tym m.in. genetyczne, immunologiczne oraz środowiskowe (stres, nieprawidłowa dieta prozapalna).

Jakie niedobory żywieniowe mogą potencjalnie występować u pacjentów?

  • U pacjentów z ChLC może wystąpić niedokrwistość z niedoboru żelaza jak i witaminy B12.
    Wykazano, iż niedobór żelaza może wynikać nie tylko z małej podaży produktów bogatych w ten pierwiastek, ale także może być związany z upośledzeniem wchłaniania w organizmie oraz utratą krwi w przypadku utajonych krwawień z przewodu pokarmowego.
    Witamina B12 natomiast wchłania się w części dystalnej jelita krętego. Gdy zmiany chorobowe i stan zapalny obejmuje ten odcinek jelita, mogą wystąpić niedobory tej witaminy.
  • Mogą także wystąpić niedobory wapnia, magnezu i cynku z powodu biegunek i zaburzonego wchłaniania. Niedobór wapnia może powodować krzywicę u dzieci czy osteopenię (obniżenie gęstości mineralnej kości). Zaburzone wchłanianie magnezu może objawiać się nadpobudliwością mięśni i zaburzeniami krążenia. Niedobory cynku mogą wpłynąć na spadek odporności oraz zaburzenia łaknienia.
  • Niedobór potasu i sodu może występować na skutek biegunek oraz wymiotów.

Na co zwrócić szczególną uwagę w żywieniu pacjentów z ChLC?

  • Celem leczenia żywieniowego jest poprawa stanu odżywienia pacjenta. Należy zwrócić uwagę na eliminację produktów, które mogą zaostrzać chorobę.
  • Podczas dietoterapii w okresie zaostrzenia choroby stosuje się dietę łatwostrawną niskotłuszczową z ograniczeniem dużych ilości błonnika pokarmowego. Należy też ograniczyć cukry proste i laktozę.
  • Z powodu nasilonego katabolizmu należy zwiększyć podaż białka w diecie.

Żywienie doustne uzupełnione o doustne suplementy pokarmowe powinno być stosowane jako terapia pierwszorzędna. Natomiast, gdy nie jesteśmy w stanie pokryć całkowitego zapotrzebowania energetycznego oraz białkowego należy włączyć żywienie dojelitowe. W żywieniu dojelitowym stosuje się diety przemysłowe o dokładnie określonym składzie ilościowym i jakościowym oraz o dobrej biodostępności składników. Zaletą diet przemysłowych jest to, że są bezpieczne mikrobiologicznie i chemicznie. Posiadają płynną konsystencją oraz określoną osmolalność (250–400 mOsm/dm3).

Indywidualny rodzaj diety dla chorego zostaje wybrany przez lekarza przy konsultacji z dietetykiem klinicznym. Leczenie żywieniowe stanowi nieodłączny element kompleksowej terapii choroby Leśniowskiego- Crohna.

Bibliografia:

  • Kaźmierczak-Siedlecka K. Żywienie enteralne pacjentów pediatrycznych z rozpoznaną chorobą Leśniowskiego-Crohna. Farmacja Polska 2020; 76 (3): 170-174
  • Veauthier B, Hornecker J. Crohn’s disease: diagnosis and management. Am Fam Physician. 2018; 98(11): 661–669.
Autor:

mgr Donata Krawczyk

Przeczytaj kolejne artykuły naszego eksperta