Szkolenia internetowe dla dietetyków Paleta Diet

Blog

mgr Anna Ligęza
Depresja a otyłość.

Otyłość to choroba cywilizacyjna, która przyczynia się do rozwoju innych schorzeń takich jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, nowotwory oraz wiele innych. Stanowi istotny problem zdrowia publicznego, zarówno z powodu ciągłego wzrostu jej występowania oraz skutków fizycznych, jak i psychologicznych.

Izolacja społeczna, brak akceptacji własnego wyglądu, obniżona samoocena, stany depresyjne, stres, lęk, strach. Z jednej strony te psychologiczne problemy mogą być przyczyną zwiększonego poziomu stresu, obniżenia nastroju i wystąpienia depresji.

Z drugiej strony przewlekły stres, obniżenie nastroju i występowanie depresji oraz związane z nimi zmiany zachowań żywieniowych, takie jak pocieszanie się jedzeniem i kompulsywne jedzenie, mogą być przyczyną rozwoju otyłości.

Bez względu na to, która choroba jest skutkiem, a która przyczyną wzrost ich występowania powoduje zwiększenie śmiertelności.

Otyłość i depresja są chorobami prowadzącymi do wielu powikłań zdrowotnych [1]. Na podstawie badań wykazano, że obydwie choroby są niezależnymi wzrostu śmiertelności [2]. W ostatnich latach obserwuje się wzrost częstości występowania obu tych schorzeń, co stanowi ważny problem zdrowia publicznego [3, 4].

Obniżona samoocena, izolacja społeczna, pogorszenie nastroju to psychologiczne skutki otyłości na które zwraca się coraz większą uwagę. Mogą przyczyniać się do powstania zaburzonej relacji z jedzeniem, co przekłada się na powstanie nadwagi, otyłości, a w późniejszym czasie chorób dietozależnych.

Te problemy mogą również być przyczyną zwiększonego poziomu stresu, obniżenia nastroju i wystąpienia depresji. W obrazie klinicznym obydwu tych chorób obserwuje się zmiany apetytu, zaburzenia zachowań żywieniowych, zmiany aktywności fizycznej [5, 6, 7].
U osób chorych na depresję zauważa się zarówno zmniejszenie, jak i zwiększenie apetytu [6, 8]. Na podstawie badań Weissenburger i wsp. [9] wykazano, że przyrost masy ciała spowodowany wzrostem apetytu i zmniejszeniem aktywności fizycznej występuje u około 40% badanych z depresją, podczas gdy zmniejszenie masy ciała — u 30%.

Niezależnie od tego, która z tych chorób jest przyczyną, a która skutkiem, ich współwystępowanie może prowadzić do wzrostu śmiertelności [10].

Depresja towarzysząca otyłości może być również przyczyną niepowodzeń kuracji odchudzającej. Dlatego należy pamiętać o częstym współwystępowaniu otyłości i zaburzeń depresyjnych i o konieczności ich równoczesnego leczenia oraz o istotnej roli psychoterapii w terapii obu tych zaburzeń. [10] Należy ponadto nadmienić, że w niektórych przypadkach leczenie farmakologiczne depresji może powodować wzrost apetytu i zmianę zachowań żywieniowych, a w konsekwencji — prowadzić do wystąpienia otyłości.


  1. Faith M.S., Matz P.E., Jorge MA.: Obesity — depression associations in the population. J. Psychosom. Res. 2002; 53: 935–942.
  2. Schulz R., Beach S.R., Ives D.G., Martire L.M., Arivo A.A., Kop W.J.: Association between depression and mortality in older adults: the Cardiovascular Health Study. Arch. Intern. Med. 2000; 160: 1761–1768.
  3. Hedley A.A., Ogden C.L., Johnson C.L. i wsp.: Prevalence of overweight and obesity among US children, adolescents, and adults, 1999–2002. JAMA 2004; 291: 2847–2850.
  4. Kesler R.C., Berglund P., Dermier O. i wsp.: The epidemiology of major depressive disorder. Results from the National Comorbidity Survey Replication (NCS-R). JAMA 2003; 289: 3095–3105
  5. Sulivan P.F., Prescott C.A., Kendler K.S.: The subtypes of major depression in a twin registry. J. Affect. Disord. 2002; 68: 273–284.
  6. McElroy S.L., Kotwal R., Malhotra S. i wsp.: Are mood disorders and obesity related? A review for the mental health professional. J. Clin. Psychiatry 2004; 65: 634–651.
  7. Sullivan M., Karlsson J., Sjórstróm L. i wsp.: Swedish obese subjects (SOS) — an intervention study of obesity. Baseline evaluation of health and psychosocial functioning in the first 1743 subject examined. Int. J. Obes. Relat. Metab. Disord. 1993; 17: 503–512.
  8. Jacobs S.B. Wagner M.K.: Obese and nonobese individuals: behavioral and personality characteristics. Addict. Behav. 1984; 9: 223–226.
  9. Sobin C., Sackeim H.A.: Psychomotor symptoms of depression. Am. J. Psychiatry 1997; 154: 4–17.
  10. M. Olszanecka-Glinianowicz. Depression — cause or result of obesity?. Katedra Patofizjologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. 78-83.
Autor:

mgr Anna Ligęza

Przeczytaj kolejne artykuły naszego eksperta