Szkolenia internetowe dla dietetyków Paleta Diet

Blog

mgr Donata Krawczyk
Afirmacja – czy może pomóc w procesie odchudzania?

Otyłość, nadwaga przyczynia się do powstawania wielu chorób wpływających negatywnie na stan zdrowia. M.in. nadmiar masy ciała zwiększa ryzyko wystąpienia chorób dietozależnych, takich jak cukrzyca typu II, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, czy w aspekcie długofalowym prowadzi do otłuszczenia narządów wewnętrznych. Taki rodzaj otyłości nazywany jest otyłością androidalną, która charakteryzuje się odkładaniem tkanki tłuszczowej wisceralnej w obrębie trzewi i stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia [1].

Szczególnie ważnym aspektem u osób zmagających się z otyłością, jest obniżenie ich funkcjonowania psychospołecznego. Niestety takie osoby dość często są narażone na lekceważenie oraz dyskryminację w codziennym życiu. Osoby z nadmierną masą ciała, mogą mieć problemy ze znalezieniem pracy, są obiektem żartów, stereotypowo są odbierane jako osoby leniwe.
Już w wieku przedszkolnym u dzieci zauważono społeczne uprzedzenia wobec otyłości. Dzieci otyłe nie rzadko mają obniżoną samoocenę i cechują się niską wiarą we własne możliwości [2]. Dlatego bardzo ważna jest edukacja żywieniowa oraz psychologiczna w instytucjach już
u najmłodszego społeczeństwa.

Afirmacja jedna z metod samoregulacyjnych mających na celu poprawę samopoczucia oraz samooceny osób otyłych

Skuteczną metodą wzmacniania wiary we własne możliwości jest stosowanie pozytywnych stwierdzeń, zdań (tzw. afirmacji) wyrażających pozytywny stosunek do samego siebie oraz zwiększających szansę na realizację celów. Ważne, aby afirmacja była skuteczna musi być prawdziwa oraz stosowana systematycznie [3].

W badaniu Obary-Gołębiowskiej postanowiono sprawdzić, czy metoda afirmacji sprawnościowej pozwoli na skuteczną poprawę samopoczucia oraz samooceny kobiet otyłych podczas redukcji masy ciała. Okazuje się iż m.in. obniżony stan emocjonalny, a także niskie poczucie własnej wartości są jednymi z przyczyn rezygnacji z procesu odchudzania [3].

,,Badanie miało charakter quasi-eksperymentu z powtarzanym pomiarem. Wpływ zastosowania określonej techniki manipulacyjnej (autoafirmacji sprawnościowej) zweryfikowano na podstawie powtarzanego pomiaru samooceny przed oraz po manipulacji. Narzędziem badawczym zastosowanym w badaniu był Kwestionariusz Samooceny Rosenberga. Skala samooceny Morrisa Rosenberga jest jedną z najczęściej stosowanych na świecie metod pomiaru samooceny ogólnej” [4].

W badaniu wzięło udział 15 otyłych kobiet z BMI > 30, w wieku 28-63 lat. Wszystkie kobiety były pacjentkami jednego z ośrodków, w którym organizowano turnusy odchudzające.
Każda z uczestniczek miała wypisać swoje obawy odnośnie różnych sytuacji życiowych np. praca zawodowa, wychowanie dzieci, zmiana nawyków żywieniowych. Afirmacje miały dotyczyć tych tematów, które koncentrują się stricte na osobistych kompetencjach danej uczestniczki, co umożliwiłoby realizację indywidualnych celów. Wszystko było dokładne omawiane na zajęciach
w obecności psychologa.

Przykład afirmacji podczas ww. badania:

,,Odchudzanie się:
Obawa: Nie jestem w stanie regularnie odżywiać się oraz opierać się pokusie kalorycznego jedzenia
Afirmacje:

  • Wiem, że uda mi się zrealizować to co sobie zaplanuję
  • Potrafię wytrwać w swoich postanowieniach
  • Mam silną wolę, jeśli coś jest dla mnie bardzo ważne a zmiana nawyków żywieniowych jest dla mnie bardzo ważna.
  • Jestem systematyczna i obowiązkowa

Praca zawodowa:

Obawa: Obawiam się, że ludzie mnie nie doceniają
Afirmacje:

  • Jestem inteligentna
  • Jestem kompetentna
  • Jestem twórcza
  • Jestem energiczna
  • Jestem tak samo ważna jak inni

Następnie uczestniczki miały za zadanie codziennie rano wypowiadać oraz przepisywać własne afirmacje, tak aby pozytywnie sformułowane treści na temat samych siebie zaczęły pojawiać się automatycznie. Procedura ta miała być kontynuowana systematycznie, co najmniej przez miesiąc po przyjedzie z turnusu odchudzającego do domu „ [4]

Zaobserwowano iż głównymi przyczynami zakończenia procesu redukcji masy ciała jest: lęk, samotność, brak wiary w siebie, obniżenie nastroju emocjonalnego-depresja. Dlatego tak bardzo istotne jest zastosowanie aspektów psychologicznych (poznawczo-emocjonalnych) wspomagających leczenie nadwagi i otyłości. [3]
Przedstawione badanie Obary-Gołębiowskiej ukazało, iż technika autoafirmacji sprawnościowej pozwoliła na poprawę ogólnej samooceny i samopoczucia u pacjentek przebywających na turnusach odchudzających. Z uwagi na małą grupę badawczą, wyniki powinny być zaliczone jako element badania pilotażowego. Nie mniej jednak wnioski pokazują konieczność dalszych badań. Opisana metoda okazała się pozytywną strategią samoregulacji w zakresie zmiany emocji, zwiększenia poczucia własnej skuteczności, co niewątpliwie wpłynie na efekty osób podczas procesu zmiany nawyków żywieniowych [4].

Bibliografia:
1.Szymocha M., Bryła M., Maniecka-Bryła I. (2009), Epidemia otytości w XXI wieku, „Zdrowie Publiczne”, nr 119(2), s. 207-212
2.Jussim L., Palumbo P., Chatman C. (2008), Piętno a samospetniające się proroctwa, [w:] Spoteczna psychologia piętna, red. T.F. Heatherton, R.E. Kleck, M.R. Hebl, PWN, Warszawa
3.Ogińska-Bulik N. Wiem co jem? Psychologia nadmiernego jedzenia i odchudzania się. Wydawnictwo Uniwersytety Łódzkiego. Łódź 2016.
4. Obara-Gołębiowska M.,, Afirmacja sprawnościowa jako sposób poprawy samooceny osób otyłych” Niepełnosprawność. Dyskursy pedagogiki specjalnej Nr 12/2013

Autor:

mgr Donata Krawczyk

Przeczytaj kolejne artykuły naszego eksperta